Virus
Doğrudan anti-virüs yazılımına erişmek için Kampüs Lisanslı McAfee Vscan
Anti-Virüs Programı'nın Kurulumu linkini,
kullanımı hakkında bilgi almak için Kampüs
Lisanslı McAfee Vscan Anti-Virüs Programı'nın Kullanımı linkini,
en son virüs tanımı dosyası güncellemeleri için güncelleme linkini tıklayınız.
Virüs Nedir?
Virüs, herhangi bir bilgisayara değişik yollarla girebilen ve
bu bilgisayarlarda istenmeyen sonuç ve zararlara yol açan programlara verilen
genel bir isimdir. Bu programların kullandığımız, bilgisayarlarda çalıştırdığımız
diğer programlardan temelde bir farkı yoktur. Bu nedenle, işletim sisteminin
desteklediği bütün işleri yapabilirler. Virüsleri özel kılan, girdiği sistemlere
kendilerini, kullanıcının farkında olmadan veya iradesi dışında çalıştırılacağı
şekilde yerleştirmesi ve sistemlere zarar vermesidir. Bir virüs kullanıcı tarafından
çalıştırılmadan veya kendisini programlayan kişi tarafından önceden belirlenmiş
durum oluşmadan aktif hale gelmez. Bazı virüsler ise aktif hale geldikleri halde,
belli bir süre istenmeyen etkilerini göstermezler. Virüsler genel olarak etkilerini
diğer çalışan programlara "bulaşarak", onlarda çeşitli değişiklikler
yaparak gösterirler. Virüslerin bir diğer özelliği ise kendilerini çoğaltmaları
ve hafızada değişik yerlere kaydetmeleridir. Virüsler, disketler, ağ paylaşımı,
Internet (e-mail, dosya indirme, vs) yollarıyla yayılır. Virüslerin etkileri
sadece rahatsızlık veren küçük problemler olabildiği gibi (ekranınıza rahatsızlık
veren mesajlar çıkararak çalışmanızı bölmesi/engellemesi vb.) bilgisayarınızın
hafızasını ve/veya disk alanını kullanarak bu kaynaklara verimli olarak erişiminizi
engellemeleri ya da kullandığınız dosyaların içeriklerini bozmaları/silmeleri
gibi oldukça zararlı etkileri de olabilir. Bunun dışında, kullandığınız bilgisayar
programlarını bozabilir, çalışmalarını yavaşlatabilir, sabit diskinizin tamamını
ya da önemli dosyaların olduğu kısımlarını silebilirler. Bazı virüsler ise kullanıcının
bilgisayar konusundaki bilgisizliğini kullanarak yol açmadığı zararları vermiş
gibi görünerek panik yaratırlar. Geçmişte bilgisayarlara çokça yayılmış, zararlara
yol açmış, ancak günümüzde yayılmayan ve kendilerine anti-virüs yazılımlarınca
korunma sağlanabilen ünlü virüslerden bazıları ise şunlardır:
PE_CIH (Chernobyl), "ILOVEYOU"
Virus, W97M/Thus, KRIZ, Supple,
Win32.Kriz3862, Y2KCount,
WOBBLER, LIFE STAGES.
Sayfa Başına Dön
Bilgisayara Virüs Bulaştığı Nasıl Anlaşılır ve Nasıl Temizlenir?
Eğer elinizde anti-virüs yazılımı yoksa bilgisayarınızda virüs
olduğunu ancak (çoğunlukla) virüs etkisini gösterdikten sonra anlayabilirsiniz.
Nadiren, dosya adı sabit ve bilinen virüsleri dosya adıyla tarayarak bulmak
ve silmek çözüm olabilir. Bir virüsün etkileri bilgisayarda anormal yavaşlama,
Windows uygulamalarında beklenmeyen hata mesajları (application error, system
fault, missing files vs. gibi), bilgisayarın kilitlenmesi, rastgele DOS işletim
sistemine dönmesi, normalde açılan dosyaların açılmaması, anormal sesler/görsel
davranışlar ya da bilgisayarınızın isteğiniz dışında işlemler yapmaya başlaması
şeklinde kendini gösterebilir. Bu durumda yapılacak şey, bir anti-virüs programı
kullanarak bilgisayarın virüsten temizlenmesidir. Ancak, virüsün bilgisayara
önemli ölçüde/geri dönülmez hasarlar vermiş olduğu durumlarda virüsten temizleme
işlemi her zaman başarılı olmayabilir.
Bilgisayarınızda anti-virüs yazılımı olmadığı durumlarda, bu
yazılıma sahip bir bilgisayarda daha önceden hazırlanmış olan acil durum disketi
ile diskinizde ve disketlerinizde virüs taraması yapabilirsiniz.
Anti-virüs yazılımlarının tarama işlemi sonrasında virüs bulamaması
bilgisayarda virüs olmadığını değil, sadece tarama işleminde kullanılan anti-virüs
programlarının tanıdığı virüslerin mevcut olmadığını gösterir. Kullanılan anti-virüs
yazılımlarının buldukları virüsleri silmeleri veya bulaştıkları dosyalardan
temizlemeleri mümkün olmaması da zaman zaman karşılaşılan bir durumdur. Bu durumda
kullanılan anti-virüs programının güncellenmesi veya daha güncel başka bir anti-virüs
yazılımının kullanılması uygun olacaktır. Yani, kullanılan anti-virüs programının
tanımadığı bir virüsün bilgisayarınıza bulaşmış olması ihtimali her zaman vardır.
Sayfa Başına Dön
Bilgisayarlar virüslere karşı nasıl korunur?
Bilgisayarlar virüslerden çeşitli acil durum disketleri, virüslere
özel programlarla temizlense de, değişik virüslere karşı, bu virüsler bilgisayarınıza
bulaşmadan önce önlem almak ve baştan koruma sağlamak için McAfee Anti-Virus,
Norton AntiVirus, F-Prot, Dr. Solomon's Anti-Virus Toolkits vb. gibi programları
bilgisayarınıza henüz herhangi bir virüs sorunu ile karşılaşmamışken kurmanız
önerilmektedir. Bu programlar bilgisayarınıza bir virüsün kopyalanması, veya
bilgisayarda aktif hale gelmesi söz konusu olduğunda sizi uyarmakta ve onu etkisiz
hale getirmektedir. Virüslerin verebileceği zararlardan korunmak için Üniversitemizde
kampüs içi lisanslı McAfee anti-virüs programı çözüm önermektedir.
Bunun dışında, aşağıdaki sitelerden veya benzer Internet sitelerinden ücretli/ücretsiz
anti-virüs yazılımları edinerek bilgisayarınızı virüslere karşı koruyabilirsiniz.
Bir çok anti-virüs yazılımı yeni çıkan virüslere karşı, tarama
motorlarını ve virüs tanım dosyalarını güncellemek için yeni dat (virüs tanım
dosyaları) ve superdat (virüs tarama motorları) dosyalarını Internet üzerinden
kullanıcılarının hizmetine sunmaktadır. Bu sayede anti-virüs yazılımları yeni
virüse karşı bağışıklık kazanmakta ve virüs bilgisayara kopyalandığında veya
aktif hale geldiğinde kullanıcıyı uyarmakta ve virüsü etkisiz hale getirmektedir.
Üniversitemizin lisanslı kullanıcısı olduğu McAfee Vscan anti-virüs programı
da bilgisayarlara kurulduğu ve gerekli otomatik güncelleme ayarları yapıldığında
kendisini kullanıcının herhangi bir müdahalesine gerek kalmadan güncellemekte
ve bilgisayara programın kurulduğu tarihten sonra çıkan virüslere karşı koruma
sağlamaktadır. Bu güncelleme virüs bilgisayara bulaştıktan sonra da işe yarayabilmektedir.
Tespit edilen virüs silinmekte ve böylece sistemde yaptığı değişiklikler düzeltilebilmektedir.
Ancak güncellemeden önce meydana gelmiş veri kayıplarını gidermek muhtemelen
mümkün olmayacaktır.
Eğer herhangi bir anti-virüs yazılımı olmayan bir bilgisayarda
virüs sorunu varsa önce güncellemesi yapılmış bir anti-virüs programı (başka
bir bilgisayarda) ile oluşturulan acil durum disketi ile sorunlu bilgisayar
açılarak virüsler temizlenir ve daha sonra virüs programı kurulur.
Sayfa Başına Dön
Virüslerle ilgili Internet bağlantı adresleri
Aşağıdaki Internet adreslerinden virüslerle ilgili genel bilgi,
güncel virüs uyarıları, en çok yaygın olan virüsler ve çözüm önerileri, önerilen
virüs programları, elektronik posta ve haber gruplarına üyelik imkanları hakkında
bilgiler edinilebilir.
http://www.virus.com
http://www.mcafeeb2b.com/avert/virus-alerts/default.asp
http://www.mcafeeb2b.com/naicommon/
avert/avert-research-center/ virus-glossary.asp
http://www.symantec.com/avcenter/vinfodb.html
http://www.symantec.com/avcenter/
http://www.securityfocus.com/
http://www.microsoft.com/technet/security/virus.asp
Sayfa Başına Dön
BİDB'nin Virüs Konulu Duyuruları
BİDB'nin virüs konulu duyurularını görmek için lütfen ODTÜ
Duyurular web sayfasını ziyaret ediniz. Duyuru
Arama linkine tıklayınız. İlk kutuyu işaretleyip, Anahtar Sözcük(ler):
alanına "virus" sözcüğünü yazıp, Ara butonuna basınız. BİDB'nin
virüsle ilgili olarak yaptığı duyuruların bir listesi ekranda görünecektir.
Duyuru detaylarını görmek için her bir duyuru konusuna tıklayabilirsiniz.
Sayfa Başına Dön
Bazı bilgisayar terimleri
Boot Disc (Açılış disketi): Bilgisayarın açılması için
gerekli olan dosyaların bulunduğu diskettir. Açılış disketleri kullanılan işletim
sistemine ve işletim sisteminin sürümüne bağlı olarak değişir.
.EXE file (çalıştırılabilir dosya): Bilgisayar üzerinde
işlem yapmaya yarayan ve virüslerin en çok zarar verdikleri dosya türleri.
Macro (Makro): İşletim sistemine veya kullanılan programa
özgü kaydedilmiş komutlar bütünüdür. Makro virüsleri, zarar verdikleri makrodaki
komutların hatalı çalışmasına ve sınırsız döngüye girmelerine yol açarak işlevlerini
bozarlar.
Master Boot Record (MBR): Disk veya disketlerin dosya
yapı bilgilerinin tutulduğu ve diskin ilk bölümünde yer alan kısım. Virüsler
bu alandaki bilgiyi bozarak diskin yapısını bozmakta ve içindeki dosyalara erişimi
engellemektedir.
OS-Operating System (İşletim Sistemi): DOS, Win3.1, Win95,
Unix, Linux, Macintosh 6.X vb. gibi bilgisayarın donanımı ile uyumlu bir yapı,
düzen ve ilişki içinde bilgisayarda belli işlevleri gerçekleştirmenizi sağlayan
temel yazılımlardır.
Registry (Kayıt): İşlem sistemi ile ilgili belli komutların
ve bilgilerin tutulduğu veri tabanıdır.
Trojan Horse (Truva Atı): Kendiliğinden yayılmadıkları
için teknik olarak virüs kabul edilmeyen fakat kendisinin veya başkalarının,
üzerinde bulunduğu bilgisayara zarar vermesine neden olan programlardır.
Worm (Internet solucanı): Trojanlar gibi, çoğunlukla elektronik
mektuplar veya IRC gibi programlarla yayılan, fakat kendiliğinden yayılmayan
ve bilgisayarın işleyişini olumsuz etkileyen programlardır.
Sayfa Başına Dön